European Master in Animal Biodiversity and Genomics

Άρθρο

Το EMABG (European Master in Animal Biodiversity & Genomics) είναι ένα διετές διεθνές πρόγραμμα μάστερ στην Ευρώπη, που εστιάζει στη γενετική και τη διατήρηση της βιοποικιλότητας των ζώων. Οι φοιτητές σπουδάζουν σε τουλάχιστον δύο πανεπιστήμια-εταίρους και αποκτούν διεθνή εμπειρία. Το πρόγραμμα συνδυάζει θεωρία, πρακτική και έρευνα, με έμφαση στη βιώσιμη διαχείριση ζώων και τη γενετική τους.
Υπάρχει δυνατότητα πλήρους υποτροφίας Erasmus Mundus, που καλύπτει δίδακτρα και διαβίωση.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθήτε τον ιστότοπο!

Επιστολή της Ένωσης Εκτροφέων Ελληνικής Βραχυκερατικής Φυλής Βοοειδών 24-12-2025

Αξιότιμε κύριε υπουργέ,

Με την από 10/12/2025, επιστολή του καθηγητή του Τμήματος Κτηνιατρικής του ΑΠΘ κ. Γ. Αρσένου προς το ΥΠΑΑΤ, μπήκε στο δημόσιο διάλογο ξανά, το μείζον ζήτημα της διαχείρισης των αυτόχθονων φυλών αγροτικών ζώων στη χώρα μας.

Το δελτίο τύπου του Δικτύου «Αμάλθεια», ΜΚΟ που έχει ως σκοπό τη διατήρηση, διάσωση και προστασία των αυτοχθόνων ελληνικών φυλών αγροτικών ζώων, από τις 18/12/2025, έρχεται να διευκρινίσει κάποια ζητήματα αλλά και να διευρύνει τα ερωτήματα που τίθενται γύρω από το θέμα.

Σε κάθε περίπτωση, από τα δύο κείμενα είναι προφανές ότι οι απόψεις των ειδικών συγκλίνουν στο γεγονός ότι ο τρόπος με τον οποίο η Πολιτεία, αναγνωρίζει, ταυτοποιεί, διαχειρίζεται και εν τέλει επιδοτεί τις αυτόχθονες φυλές είναι λάθος.

Ως Ένωση Εκτροφέων Ελληνικής Βραχυκερατικής Φυλής Βοοειδών (ΕΕΕΒΦΒ), έχουμε επανειλημμένα και από χρόνια επισημάνει ότι η «εμμονή» των υπηρεσιών του ΥΠΠΑΤ στη φαινοτυπική μόνο αναγνώριση των φυλών, χωρίς καν να υπάρχουν σαφώς ορισμένα και γνωστά σε όλους φαινοτυπικά χαρακτηριστικά για κάθε φυλή, είναι παρωχημένη, αντιεπιστημονική, αναξιόπιστη, αδιαφανής, διαβλητή και άδικη. Ειδικά δε, για τα αυτόχθονα βοοειδή της χώρας, όπου τα γονιδιακά «εργαλεία» είναι διαθέσιμα εδώ και χρόνια, η μη χρησιμοποίησή τους, μπορεί να θεωρηθεί έως και ύποπτη!

Ειδικότερα, η περίπτωση της Βραχυκερατικής αποτελεί ακόμη πιο «περίεργη» υπόθεση, καθώς η Ένωσή μας κατέθεσε αίτημα αναγνώρισής της ως «Φορέας αναπαραγωγής καθαρής φυλής» τον Ιούλιο του 2021. Σήμερα, σχεδόν 4,5 χρόνια μετά, το αίτημά της δεν έχει ακόμη απαντηθεί, όταν η τότε ισχύουσα νομοθεσία, προέβλεπε ολοκλήρωση της όλης διαδικασίας εντός 4 μηνών!

Αξίζει δε να σημειωθούν τα ακόλουθα:

1. Η Ελλάδα είναι ίσως η μόνη «πολιτισμένη» ευρωπαϊκή χώρα, όπου «θεματοφύλακας» των φυλών, δεν είναι οι παραγωγοί και οι ενώσεις τους, αλλά κάποιες υποστελεχωμένες, χωρίς μέσα και δυνατότητες, υπηρεσίες του κράτους.

2. Οι ίδιες αυτές υπηρεσίες, εδώ και δεκαετίες, τηρούν τα υποτιθέμενα γενεαλογικά βιβλία, χωρίς να υπάρχει ο απαραίτητος κανονισμός για την κάθε φυλή! Όταν, με βάση τη λογική, αλλά και την ισχύουσα νομοθεσία: α) τα γενεαλογικά βιβλία των βοοειδών, καταρτίζονται βάσει κανονισμού, και β) ο κανονισμός του γενεαλογικού βιβλίου μιας φυλής αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτού, και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τα φαινοτυπικά, παραγωγικά ή/και γενετικά, πρότυπα.

3. Τα τελευταία χρόνια, οι μόνες νομοθετικές παρεμβάσεις σχετικά με το θέμα, ήταν: α) η ΥΑ Αριθμ. 59/14951 (31/1/2023) που αφορά στην αναγνώριση φορέων που τηρούν ή καταρτίζουν γενεαλογικά βιβλία βοοειδών, όπου η μόνη αλλαγή από την προηγούμενη σχετική ΥΑ, ήταν η αφαίρεση της υποχρέωσης των υπηρεσιών να απαντούν στα σχετικά αιτήματα εντός 4 μηνών!!!, και β) η ΥΑ Αριθμ. 114/31493 (6/2/2023) που αφορά στους όρους και τις προϋποθέσεις εγγραφής βοοειδών σταγενεαλογικά βιβλία. Οι βασικές προσθήκες στην προηγούμενη σχετική ΥΑ είναι α) ότι η πιστοποίηση των αυτόχθονων απειλούμενων φυλών βοοειδών πραγματοποιείται μόνο από το κράτος και όχι από αναγνωρισμένο φορέα παραγωγών, και β) ότι ακόμη και αν υπάρχει αναγνωρισμένος φορέας παραγωγών, είναι στη διακριτική ευχέρεια του κάθε παραγωγού να συμμετέχει, ή να απευθυνθεί στις υπηρεσίες του κράτους.

4. Τα «υποτιθέμενα» γενεαλογικά βιβλία παραμένουν ανοιχτά, με αποτέλεσμα οι πληθυσμοί των ζώων να αυξομειώνονται με περίεργο και αλλοπρόσαλλο τρόπο.

5. Τέλος, έχουμε το παράδοξο, αλλά και παράνομο, με βάση το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, να υπάρχουν κοπάδια όπου μέρος των ζώων χαρακτηρίζεται και πιστοποιείται ως καθαρόαιμο μιας φυλής, ενώ τα υπόλοιπα άλλης φυλής ή μιγάδες! Και όλα αυτά τα ζώα συνυπάρχουν στον ίδιο χώρο!

Κύριε υπουργέ, αυτές τις πραγματικά δύσκολες εποχές, η εκτατική εκτροφή αυτόχθονων ελληνικών φυλών παραγωγικών ζώων, θα μπορούσε να αποτελέσει ένα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά, βιώσιμο παραγωγικό μοντέλο, για τις ημιορεινές, ορεινές και νησιωτικές περιοχές της χώρας. Εγγύηση της βιωσιμότητας είναι οι χαμηλές εισροές, οι χαμηλές ζωοτεχνικές απαιτήσεις, η ανθεκτικότητα των ζώων αυτών και η δυνατότητα παραγωγής προϊόντων πολύ υψηλής ποιότητας και διατροφικής αξίας.

Προϋπόθεση για να συμβούν αυτά, είναι να αλλάξει το κράτος. Θα πρέπει επιτέλους οι υπηρεσίες του να ξεφύγουν από τις σοβιετικού τύπου μεθόδους ελέγχου και εξουσίας και να ασχοληθούν ουσιαστικά με τα κρίσιμα θέματα για να σχεδιαστεί και να εφαρμοστεί ένα οραματικό, ρεαλιστικό και εφαρμόσιμο σχέδιο για τον πρωτογενή τομέα.

Αυτό δεν θα το κάνουν ούτε επιτροπές «σοφών» ούτε διακομματικές επιτροπές, γιατί μετρούν πολλές αποτυχίες! Είναι έργο όλης της κοινωνίας, τεχνοκρατών, επιστημόνων αλλά και παραγωγών. Ειδικά για το ζήτημα των αυτόχθονων φυλών, μπορούμε – πάντα σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες, την επιστημονική κοινότητα και την Αμάλθεια – να συμβάλουμε τα μέγιστα στο πλαίσιο ενός διαλόγου ή/και ομάδας εργασίας του ΥΠΑΑΤ καθώς, ως ΕΕΕΒΦΒ, εκπροσωπούμε πάνω από το 70% των εκτροφών Βραχυκερατικής σε 18 τουλάχιστον Π.Ε. της χώρας.

Περιμένουμε να δούμε το έμπρακτο ενδιαφέρον σας, μέσα από τις απαντήσεις στα ερωτήματα που προκύπτουν και τις δράσεις για την αλλαγή παρωχημένων και αναποτελεσματικών πρακτικών και προσώπων.

Με εκτίμηση, Για την ΕΕΕΒΦΒ, Αχιλλέας Τσαπραΐλης, Πρόεδρος Δρ. Ιωάννης Καζόγλου, Γεν. Γραμματέας

Δελτίο Τύπου 19/12/2025

ΟΙ ΣΠΑΝΙΕΣ ΑΥΤΟΧΘΟΝΕΣ ΦΥΛΕΣ ΠΡΟΒΑΤΩΝ ΚΑΙ Η ΤΕΚΜΗΡΙΩΣΉ ΤΟΥΣ

Το τελευταίο διάστημα οι αυτόχθονες φυλές αγροτικών ζώων ήρθαν στην επικαιρότητα με αφορμή την ευλογιά και τα μέτρα εκρίζωσής της, καθώς από το μέτρο της υποχρεωτικής σφαγής δεν έχουν εξαιρεθεί ούτε τα πρόβατα των ελληνικών φυλών, με αποτέλεσμα να οδηγούνται στον αφανισμό, μολονότι οι φυλές αυτές αποτελούν πυλώνα της εγχώριας αιγοπροβατοτροφίας, λόγω της προσαρμοστικότητάς τους στην ελληνική ύπαιθρο, της ανθεκτικότητάς τους σε αντίξοες κλιματολογικές συνθήκες και του χαμηλού κόστους εκτροφής τους.

Υπήρξαν ήδη διαμαρτυρίες για την καθολική σφαγή χιλιάδων προβάτων και στο πλαίσιο του δημοσίου διαλόγου που ακολούθησε, εκφράστηκαν απόψεις που αμφισβητούν την ύπαρξη ορισμένων σπάνιων ελληνικών φυλών, όπως η φυλή Ρουμλουκίου, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι η ύπαρξη της συγκεκριμένης αλλά και των υπόλοιπων σπανίων αυτοχθόνων ελληνικών φυλών δεν έχουν τεκμηριωθεί με τις σύγχρονες μεθόδους της γενετικής επιστήμης.

Για το λόγο αυτό, το Δίκτυο Αμάλθεια, ΜΚΟ που έχει ως σκοπό τη διατήρηση, διάσωση και προστασία των αυτοχθόνων ελληνικών φυλών αγροτικών ζώων, ενημερώνει το ευρύ κοινό ότι σε συνεργασία με το Εργαστήριο Ζωοτεχνίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και το Ludwig Maximilian University of Munich εκπονείται επιστημονική έρευνα για την γενετική ταυτοποίηση 35 αυτοχθόνων φυλών προβάτων της Ελλάδας και της Κύπρου, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται η φυλή Ρουμλουκίου καθώς και άλλες σπάνιες ελληνικές φυλές όπως π.χ. Ορεινή Ηπείρου, Κατσικά Ιωαννίνων, Καταφυγίου, Πελαγονίας, Σαρακατσάνικη, Καλαρρύτικη κ.ά. Τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνας αυτής έχουν ανακοινωθεί στο πρόσφατο 39ο Συνέδριο της Ελληνικής Ζωοτεχνικής Εταιρείας που έλαβε χώρα στις 15-17.10.2025 στα Ιωάννινα, από τα οποία προκύπτει ότι οι φυλές αυτές διαφέρουν γενετικά από 87 γνωστές φυλές της Ευρώπης, της Ασίας και της Αφρικής.

Ειδικότερα η φυλή Ρουμλουκίου, που μονοπώλησε πρόσφατα το ενδιαφέρον των μέσων ενημέρωσης, αναφέρεται σε ζωοτεχνικά βιβλία από την προπολεμική περίοδο (Χατζήολος, 1941, «Το πρόβλημα της Κτηνοτροφίας εν Ελλάδι»). Η συγκεκριμένη φυλή θεωρείτο εξαφανισμένη ήδη από τη δεκαετία του 1990, ωστόσο το 2013 η «Αμάλθεια» και το Κέντρο Ζωικών Γενετικών Πόρων (ΚΖΓΠ) Ν. Μεσημβρίας Θεσσαλονίκης, εντόπισαν την εκτροφή του κου Θεοφίλου στο Μ. Μοναστήρι Θεσσαλονίκης και επέλεξαν τα πιο αντιπροσωπευτικά πρόβατα της φυλής Ρουμλουκίου, δηλαδή όσα είχαν τα πλήρη φαινοτυπικά (μορφολογικά) χαρακτηριστικά της φυλής και στη συνέχεια συγκρότησαν ένα δεύτερο πυρήνα εκτροφής που ανέλαβε κτηνοτρόφος στην Κρύα Βρύση Γιαννιτσών.

Από τα ζώα αυτά απομονώθηκε DNA στο πλαίσιο της προαναφερθείσας έρευνας, και διαπιστώθηκε ότι το γενετικό τους προφίλ διαφοροποιείται από άλλες αυτόχθονες φυλές. Λίγο πριν ξεσπάσει η επιδημία της ευλογιάς, επειδή ο εν λόγω κτηνοτρόφος αδυνατούσε να συνεχίσει την εκτροφή τους, με την παρέμβαση και την οικονομική συμβολή των μελών της Αμάλθειας, της Ένωσης Βραχυκερατικής Φυλής Βοοειδών και του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, τα πρόβατα αυτά μεταφέρθηκαν στις εγκαταστάσεις της Γεωπονικής Σχολής του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας στη Φλώρινα όπου και διατηρούνται ασφαλή μέχρι σήμερα.

Επισημαίνεται ότι η αναγνώριση των αυτοχθόνων φυλών προϋποθέτει μία σειρά αλληλένδετων διαδικασιών όπως η συστηματική καταγραφή των ζώων, η φαινοτυπική τεκμηρίωση με βάση τα μορφολογικά τους χαρακτηριστικά και τις αποδόσεις τους, η εγγραφή τους σε γενεαλογικά βιβλία και η παρακολούθησή τους. Επίσης απαραίτητη είναι και η γενετική τεκμηρίωση με μεθόδους που βασίζονται στο DNA (SNPs, μικροδορυφόροι, αλληλουχίες DNA κ.α.), για να διερευνηθεί η γενετική δομή και ποικιλομορφία κάθε φυλής, καθώς και οι γενετικές αποστάσεις της από άλλες φυλές, ώστε να είναι εφικτή η καλύτερη διαχείριση των εκτροφών της. Πολλές από τις παραπάνω διαδικασίες εφαρμόζονται στη χώρα μας με αποσπασματικό τρόπο και χωρίς μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Τα Κέντρα Ζωικών Γενετικών Πόρων (ΚΖΓΠ) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) τηρούν τα στοιχεία γενεαλογίας των αυτοχθόνων ελληνικών φυλών και είναι επιφορτισμένα με την εγγραφή και την τήρηση των γενεαλογικών βιβλίων τους. Ωστόσο απαιτείται η έκδοση επίσημων κανονισμών που να διασφαλίζουν την ομοιόμορφη τήρηση των γενεαλογικών βιβλίων για τις ελληνικές φυλές αγροτικών ζώων.

Επίσης, καλό θα ήταν το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων να υιοθετήσει τις γενετικές μελέτες που έχουν εκπονηθεί από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών σε συνεργασία με το Δίκτυο «Αμάλθεια» και Πανεπιστημιακά Ιδρύματα της αλλοδαπής, καθώς προσφέρουν αντικειμενικούς τρόπους ταυτοποίησης των αυτοχθόνων αγροτικών ζώων.

Πέρα από την προαναφερθείσα μελέτη που αφορά τα πρόβατα, η οποία θα είναι πολύ σύντομα διαθέσιμη, αντίστοιχες μελέτες έχουν εκπονηθεί για τα βοοειδή και τα ιπποειδή και έχουν δημοσιευτεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά. (Agriculture 2024, 14 με τίτλο « Indigenous Greek horse breeds: genetic structure and the influence of foreign breeds» και Genetics Selection Evolution 2020 52:43 με τίτλο «Genomic diversity and population structure of the indigenous Greek and Cypriot cattle populations».

Δυστυχώς, φαίνεται πως για τη διαφύλαξη των αυτοχθόνων ελληνικών φυλών, την προστασία και διαχείριση της αγροτικής βιοποικιλότητας ο δρόμος είναι μακρύς. Σε κάθε περίπτωση, πρέπει να χαραχτεί ένα Εθνικό Πρόγραμμα διαφύλαξης και διάσωσης των αυτόχθονων ελληνικών φυλών, που να μην εξαρτάται από τις Κοινοτικές επιδοτήσεις. Για την επιτυχία ενός τέτοιου προγράμματος απαιτούνται συντονισμένες προσπάθειες από τις δομές και υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ, τα ΚΓΖΠ, τα Πανεπιστήμια και τους κτηνοτροφικούς συνεταιρισμούς.

Περισσότερα Άρθρα...

Σελίδα 1 από 2